Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης: Τιμητικός Χρυσός Αλέξανδρος στον Νίκο Γραμματικό
Το 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, που θα πραγματοποιηθεί από τις 5 έως τις 15 Νοεμβρίου 2026, ανακοίνωσε μία από τις σημαντικότερες στιγμές του φετινού προγράμματος: τον Τιμητικό Χρυσό Αλέξανδρο στον σκηνοθέτη Νίκο Γραμματικό, συνοδευόμενο από ένα πλήρες αφιέρωμα στο έργο του.
Μια επιστροφή εκεί όπου όλα ξεκίνησαν
Η επιλογή έχει ιδιαίτερο συμβολισμό. Ο Γραμματικός έκανε τα πρώτα του βήματα στη μεγάλη οθόνη ακριβώς στη Θεσσαλονίκη, όπου η πρώτη του μεγάλου μήκους ταινία, η «Κλειστή στροφή» (1991), προβλήθηκε και τιμήθηκε με βραβείο πρώτου έργου. Όπως σημείωσε ο ίδιος σχολιάζοντας τη διάκριση, πρόκειται για μεγάλη τιμή, καθώς το φεστιβάλ συνδέεται άρρηκτα με τη δική του διαδρομή.
Γεννημένος το 1963 στη Σαλαμίνα, με σπουδές στον κινηματογράφο αλλά και στα μαθηματικά, ο Γραμματικός είχε και μια λιγότερο γνωστή ραδιοφωνική θητεία: από το 1984 έως το 1994 επιμελούνταν εκπομπή για το σινεμά στο Τρίτο Πρόγραμμα της δημόσιας ραδιοφωνίας.
Όλες οι ταινίες σε ένα αφιέρωμα
Το αφιέρωμα θα περιλαμβάνει το σύνολο των ταινιών μεγάλου μήκους του δημιουργού, αλλά και σπάνιες μικρού μήκους δουλειές του. Στις μεγάλου μήκους συγκαταλέγονται:
- «Κλειστή στροφή» (1991)
- «Η εποχή των δολοφόνων» (1993)
- «Απόντες» (1996)
- «Νυχτολούλουδα» (1999)
- «Ο Βασιλιάς» (2002)
- «Αγρύπνια» (2005)
- «Το Μήδεια… κρείσσων τῶν ἐμῶν βουλευμάτων» (2014)
Ιδιαίτερη θέση θα έχουν οι «Απόντες», που φέτος κλείνουν 30 χρόνια. Η ταινία, η οποία είχε αποσπάσει τα βραβεία καλύτερης ταινίας, σκηνοθεσίας και σεναρίου, θεωρείται σταθμός του σύγχρονου ελληνικού κινηματογράφου. Από τις μικρού μήκους θα προβληθούν τα «Μακρόθεν» (1987), «Επικίνδυνη ζώνη» (1988), «Άβαξ» (1989) και «Χάος» (1994).
Συζήτηση, έκδοση και βιβλίο
Το πρόγραμμα του αφιερώματος δεν περιορίζεται στις προβολές. Ο σκηνοθέτης θα συμμετάσχει σε ανοιχτή συζήτηση με το κοινό για τη δημιουργική του διαδικασία, ενώ το φεστιβάλ ετοιμάζει ειδική έκδοση αφιερωμένη στο έργο του, με σπάνιο φωτογραφικό υλικό, συνεντεύξεις και κριτικά κείμενα. Παράλληλα, θα παρουσιαστεί το βιβλίο του δημοσιογράφου Θεοδόση Μίχου για τους «Απόντες», που καταγράφει την προφορική ιστορία της παραγωγής, με τη συμμετοχή συνεργατών, ηθοποιών και μελών του συνεργείου.
Για όσους σχεδιάζουν να βρεθούν στη Θεσσαλονίκη τον Νοέμβριο, το αφιέρωμα στον Γραμματικό προμηνύεται ένα από τα πιο ουσιαστικά ραντεβού της διοργάνωσης, μια ευκαιρία να ξαναδεί κανείς στη μεγάλη οθόνη ταινίες που σημάδεψαν το ελληνικό σινεμά των τελευταίων τριών δεκαετιών.
Γιατί έχει σημασία
Τα αφιερώματα σε Έλληνες δημιουργούς αποτελούν σταθερό κομμάτι της ταυτότητας του φεστιβάλ, όμως σπάνια δίνεται η ευκαιρία να δει κανείς ολόκληρη μια φιλμογραφία συγκεντρωμένη, από τις πρώτες μικρού μήκους απόπειρες μέχρι την πιο πρόσφατη μεγάλου μήκους ταινία. Για τους νεότερους θεατές, που δεν πρόλαβαν αυτές τις ταινίες στις αίθουσες, το αφιέρωμα λειτουργεί και ως μάθημα ιστορίας του σύγχρονου ελληνικού κινηματογράφου· για τους παλαιότερους, ως μια ευκαιρία επανασύνδεσης με έργα που γνώρισαν πριν από χρόνια.
Πηγές: Parallaxi, Το Ποντίκι
